KAMULAŞTIRMASIZ (HUKUKİ) EL ATMA DAVASINDA İMARDA İLKÖĞRETİM SAHASI TAHSİSLİ TAŞINMAZ İÇİN HUSUMET MEB NA YÖNELTİLİR
Kamulaştırmasız El Atma davaları türünden olan fiilen el atmanın bulunmadığı tazminat istemine yönelik davalarda husemetin idarenin hangi birimine yönlendirileceği konusunda açıklayacı bir karar aşağıda sunulmaktadır. Yargıtay bu kararda “Özel Öğretim” için ayrılan imar parselinde verdiği kararın aksine “İlköğretim” sahası olarak ayrılan parsel de MEB nın husumetli olduğuna karar vermiştir. Kararda ayrıca tarihi dikkate alarak alınacak harcın hesaplanmasına ait açıklamalarda bulunmaktaktadır.
KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA DAVASINDA İMARDA ÖZEL OKUL SAHASI TAHSİSİ VARSA MEB HUSUMET YÖNELTİLEMEZ
HMK hükümlerine göre yürütülen davalarda Devlet İdaresinin hangi biriminin taraf olacağı ve husumet ehliyetine sahip olacağı davacıların en önemli sorunlarından olmaya devam etmektedir. Kanaatimizce DEVLET bir bütün olup idarenin hangi ajanına dava açılacağı davacının değil bütünün içerisindeki mahkemeler ile davalı idarenin sorunu olmalı, İYUK hükümlerinde olduğu gibi husumet yanlış ise düzeltmenin re’sen mahkeme tarafından yapılması gerekmektedir. Aksi örneğini verdiğimiz türden eksik yargı kararları ile vatandaşın Mahkemelere Erişim Hakkı ve Adil Yargılanma ilkeleri ihalal edilmekte ödemek zorunda bırakıldığı yargılama giderleri mülkiyet hakkına aykırılık oluşturmaktadır. Bu eleştirilerimizle birlikte aşağıda imarda “ÖZEL OKUL” olarak imar durumu kazandırılan taşınmazda Milli Eğitim Bakanlığının özel okulları onay ve denetleme dışında görevi olmadığı dikakte alınarak verilmiş Kanun Yarına Bozma kararını paylaşıyoruz.
BİLİRKİŞİ KUSUR ORANI BELİRLEYEMEZ (İPTAL KARARININ KALDIRILMASI)
DANIŞTAY 10.DAİRESİNİN 2021/3687 Esas ve 2025/1505 K sayılı 11/03/2025 tarihli Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığının resmi internet sayfasında 07/09/2020 tarihinde yayımlanan Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar’ın 27. maddesinde yer alan “Bilirkişi münhasıran hâkimin yetkisinde olan, kusurluluk konusunda (asli/tali kusurlu, kusursuz, yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve hâkimin yerine geçmeyi ifade eder” ibaresinin İPTALİNE dair kararının temyizen incelenmesinde bu kez İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2025/2154 Esas ve 2026/22 K sayılı 07/01/2026 tarihli kararı ile BOZULMASINA karar verilmiştir. Karar metni aşağıda her iki kararı da içerecek şekilde sunulmaktadır.
BİLİRKİŞİ KUSURLULUK (ASLİ/TALİ & YÜZDESEL ORAN) KONUSUNDA DEĞERLENDİRME YAPAMAZ DÜZENLEMESİNİN İPTALİ
Bilirkişiler açısından önemli bir sorun olan kusur değerlendirmesi konusunda uygulamada Yargıtay ve mahkemeler tarafından bilirkişilerden kusur değerlendirilmesi yapılması da istenilmesine rağmen, Bilirkişilik Bölge Kurulları tarafından kusur değerlendirmesi yapan bilirkişilere disiplin cezası verilmekte, kusur değerlendirmesi yapılmadan hesaplamalar yapılamamaktaydı. Danıştay 10. Dairesi’nin 11.03.2025 tarihli ve E. 2021/3687, K. 2025/1505 sayılı kararında, kusur değerlendirilmesinin (asli-tali kusur & kusur yüzdesi belirlenmesinin) bilirkişinin görevi kapsamında kaldığına karar verilmiştir. Böylece “bilirkişilerin uyacağı temel ilkeler içerisinde yer alan kusur değerlendirilmesi yapılamayacağına” ilişkin hüküm iptal edilmiştir.
TRAFİK KAZASI – TAZMİNAT HESAPLAMA KRİTERLERİ – YAŞAM TABLOSU – TESPİT YÖNETMELİĞİ KULLANIMI
YARGITAY 4.HUKUK DAİRESİ GÖRÜŞ BİRLEŞTİRME KARARI Özetle; Trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında; sürekli iş göremezlik oranının tespitinde, kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında ise Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına; tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu ’nun kullanılmasına; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi’nin kesin kararları arasındaki görüş ve uygulama UYUŞMAZLIKLARININ BU ŞEKİLDE GİDERİLMESİNE,
İTİRAZIN İPTALİ DAVASI – HAK DÜŞÜRÜCÜ 1 YILLIK SÜRE – BAŞLANGIÇ TARİHİ – ARABULUCULUK SON TUTANAK
YARGITAY K – 11 HD – 2024 – 6421 – İTİRAZIN İPTALİ DAVASI – HAK DÜŞÜRÜCÜ 1 YILLIK SÜRE – ARABULUCULUK SON TUTANAK TARİHİNDE BAŞLAMAZ Kanunda öngörülen bir yıllık hak düşürücü sürenin ARABULUCULUK ANLAŞAMAMA TUTANAĞININ İMZA TARİHİNDEN İTİBAREN BAŞLAMAYACAĞINA, İTİRAZIN DAVACIALACAKLIYA TEBLİĞ EDİLDİĞİ TARİHTE BAŞLAYACAĞINA dair görüş birleştirme kararı.
İŞE İADE BAŞVURUSU İLE AYNI ANDA ALACAK & TAZMİNAT DAVA ŞARTI YERİNE GETİRİLEMEZ
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ BİRLEŞTİRME KARARI “işe iade başvurusuna rağmen işe başlatmama suretiyle sözleşmenin feshine bağlı alacakların talep edildiği davada, aynı alacakları içerse dahi, işe iade davasından önce düzenlenen arabuluculuk tutanağı ile dava şartının sağlanamayacağı, başlatmama suretiyle feshe bağlı alacaklar için ayrıca arabuluculuk başvurusunda bulunulması gerektiği”
TRAFİK SİGORTASI – PERT TOTAL İŞLEMİ – ARAÇ DEĞER KAYBI – MAHRUMİYET ZARARI
Yargıtay 17 HD 2018/12903 K ÖZET: “…. zarar gören aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinde sovtaj değerinin mahsubu ile gerek zarar miktarının hesaplanması perte ayrılması durumunda değer kaybı zararının olmayacağı ve onarım süresine göre araç mahrumiyetinin hesaplanmayacağının göz önüne alınması dosyada mevcut tüm deliller birlikte değerlendirilerek çelişkiler giderilecek biçimde, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak, varılacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.”
Bedensel Zararlara İlişkin Tazminat Hesaplarında Yaşam Tablosu ve Yönetmelik Kullanımı
ÖZET: İtiraz Hakem Heyetinde hükme esas alınan tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK’nun 90. maddesindeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir” bölümündeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni … Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılması gereklidir ki, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından esas alınan rapor bu yönüyle yeterli bir rapor değildir. Bununla birlikte davacı PMF 1931 yaşam tablosu ve progresiv rant ile hesaplamanın yapılmasını talep etmiştir. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacı için, her ne kadar kaza tarihi itibariyle TRH 2010 Tablosu’na göre hesaplama yapılması gerekirse de davacının talebi dikkate alınarak PMF 1931 progresiv rant usulüne göre daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01.06.2015 tarihinden sonra da Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.
Tazminat Miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan uzlaşmalar 2 yıl içinde iptal olabilir. (İBRANAMENİN MAKBUZ HÜKMÜNDE SAYILMASI)
YARGITAY 17 HD 2018/12070 K. ÖZET: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Sorumluluğa İlişkin Anlaşmalar” başlıklı 111.maddesinde, tazminat miktarlarına ilişkin anlaşmaların iptali koşulu belirlenmiştir. Anılan düzenlemeye göre, bu Kanun’da öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Yasa’nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir.
