2024 YILI DEVLET DESTEKLİ TARIM SİGORTALARI GENEL ŞARTLAR İLE TARİFE VE TALİMATLARI
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu çerçevesinde akdedilecek tarım sigortaları sözleşmelerinde uygulanan Genel Şartlar ile Tarife ve Talimatların uygun görülerek değiştirilen güncel halleri aşağıda sunulmaktadır.
TRAFİK SİGORTASI – PERT TOTAL İŞLEMİ – ARAÇ DEĞER KAYBI – MAHRUMİYET ZARARI
Yargıtay 17 HD 2018/12903 K ÖZET: “…. zarar gören aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinde sovtaj değerinin mahsubu ile gerek zarar miktarının hesaplanması perte ayrılması durumunda değer kaybı zararının olmayacağı ve onarım süresine göre araç mahrumiyetinin hesaplanmayacağının göz önüne alınması dosyada mevcut tüm deliller birlikte değerlendirilerek çelişkiler giderilecek biçimde, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak, varılacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.”
Bedensel Zararlara İlişkin Tazminat Hesaplarında Yaşam Tablosu ve Yönetmelik Kullanımı
ÖZET: İtiraz Hakem Heyetinde hükme esas alınan tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK’nun 90. maddesindeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir” bölümündeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni … Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılması gereklidir ki, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından esas alınan rapor bu yönüyle yeterli bir rapor değildir. Bununla birlikte davacı PMF 1931 yaşam tablosu ve progresiv rant ile hesaplamanın yapılmasını talep etmiştir. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacı için, her ne kadar kaza tarihi itibariyle TRH 2010 Tablosu’na göre hesaplama yapılması gerekirse de davacının talebi dikkate alınarak PMF 1931 progresiv rant usulüne göre daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01.06.2015 tarihinden sonra da Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.
Tazminat Miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan uzlaşmalar 2 yıl içinde iptal olabilir. (İBRANAMENİN MAKBUZ HÜKMÜNDE SAYILMASI)
YARGITAY 17 HD 2018/12070 K. ÖZET: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Sorumluluğa İlişkin Anlaşmalar” başlıklı 111.maddesinde, tazminat miktarlarına ilişkin anlaşmaların iptali koşulu belirlenmiştir. Anılan düzenlemeye göre, bu Kanun’da öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Yasa’nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir.
SİGORTA ŞİRKETİNİN SİGORTA ETTİRENE RÜCU DAVASI – KUSUR ORANININ DİKKATE ALINMASI GEREKTİĞİ
ÖZET: SÜRÜCÜ BELGESİ OLMAYAN KİŞİNİN SİGORTALI ARACI KULLANIRKEN KAZAYA KARIŞMASI (Rücuan Tazminat Davası – Eldeki Davada Hak Sahiplerine Ödeme Yapan Sigorta Şirketinin Sigortalısına Rücu Hakkının Sürücünün Kusur Oranı ile Sınırlı Olduğu) RÜCUAN TAZMİNAT DAVASI (Sigortalı Aracın Sürücü Belgesi Olmayan Kişi Tarafından Kullanılırken Kazaya Karıştığı – Ödeme Yapan Sigorta Şirketinin Sigortalısına Rücu Hakkının Sürücünün Kusur Oranı ile Sınırlı Olduğunun Gözetileceği) DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI (Kesinleşmiş Davada Sigortalı Araç Sürücüsünün Kusuruna İsabet Eden Kısım Göz önüne Alınarak Hesaplama Yapıldığı – Eldeki Rücuan Tazminat Davasında Rücu Hakkının Sürücünün Kusur Oranı ile Sınırlı Olacağı) ARACIN EHLİYETSİZ KULLANIMI (Rücuan Tazminat Davası – Rücu Hakkının Sürücünün Kusur Oranı ile Sınırlı Olacağı) 2918 S.K./m.91
SİGORTA ŞİRKETİNİN HALEFİYET DAVASI – GÖREVLİ MAHKEMENİN BELİRLENMESİ
ÖZET: Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun, 3 Temmuz 1944 tarih ve 5746 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 22.3.1944 tarih ve 37 E. – 9 K. sayılı kararında bu husus “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Ancak, davacının sigorta şirketi, davalının tacir ve dava dışı sigortalının da tacir olmasına göre ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
SİGORTA TAZMİNAT – MANEVİ TAZMİNAT – FAİZİN AYRI DAVADA TALEBİ
ÖZET: Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)- Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun E: 2017/19-1628, K: 2018/1098 sayılı kararında özetle” Faiz asıl alacağa bağlıdır fakat bir kez doğmakla bir yan edim olarak varlık kazanır. Asıl alacak tamamen sona erdiğinde faiz borcu da sona erer (TBK m.131/1, BK m.113/2). Faiz alacağı doğduktan sonra, açıkça vazgeçilmedikçe ayrı dava ve takip konusu edilebilir. İlk davanın açıldığı davacının dava tarihi itibariyle alacağından açıkça vazgeçmediği ve asıl alacağın da tam ödenmek suretiyle sona ermediği takdirde faiz alacağının ayrı bir dava ile talep edilebileceği belirtilmiş olup davacıların faiz alacağından açıkça vazgeçmedikleri ve davacıların tazminat alacaklarının da ödenmediği anlaşılmakla davacıların ilk davada talep etmedikleri faiz alacağını ayrı bir davada talep edebilecekleri anlaşılmıştır.
KASKO SİGORTA SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN TAZMİNAT İSTEMİ – SOVTAJ HESAPLAMASI
ÖZET: Sigorta literatüründe pert-total, tam hasar anlamına gelen bir terimdir. Aracın gördüğü hasar, onarım bedelini geçiyorsa araç pert-total denilen işleme tabi tutulur. Burada sigorta şirketi, sigortalısına aracın hasar bedelinin tamamını öder, aracı sigortalısından alır, hurda olarak piyasada en yüksek fiyatı veren alıcıya satar, bu bedele sovtaj bedeli denir. Bu uygulamanın hukuki dayanağı Sigorta şirketi ile sigortalısı arasında düzenlenen Kasko sigorta poliçesi genel şartları 3.3.1.2 maddesidir. Sigorta şirketi rücu davasında sovtaj bedelini ödediği miktardan düşer; çünkü bu kısmı tahsil etmiştir. Geri kalan miktar ise halefiyet ilkesi doğrultusunda, Borçlar kanunu haksız fiil hükümlerince zarara yol açan kişiye rücu edilecek zarardır.
KASKO SİGORTA SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN TAZMİNAT İSTEMİ – SOVTAJ
* KASKO SİGORTA SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN TAZMİNAT İSTEMİ (Rizikonun Teminat Kapsamında Bulunduğunun ve Aracın Tam Hasara Uğramış Olduğunun Kabulüyle Aracın Hurdası Davacının Uhdesinde Bırakılmak Suretiyle İkinci El Piyasa Değerinden Sovtaj Değeri Düşülerek Bakiye Miktara Hükmedilmesi Gerektiği – Aracın Sadece Sovtaj Bedelinin Ödenip Ödenmemesine Yönelik Trafikten Çekilme İşlemimin Yapılmaması Gerekçesiyle Davanın Reddine Karar Verilmesinin Hatalı Olduğu) * ARAÇ ZARAR BEDELİNİN TAMAMEN KARŞILANMASI (Davalı Kasko Sigorta Şirketinin Meydana Gelen Hasar Bedelini Tamamen Poliçe Limitleri İçerisinde Ödeme Yükümlülüğü Altında Olduğu – Sigortalı Araç Hurdasını Sigorta Ettirenin Kendisine Verilmesi İstenmedikçe Sigortacı Tarafından Davacı Sigorta Ettirenin Uhdesinde Bırakıp Hurda Bedelini Tazminattan Düşmesinin Olanaklı Olmadığı) * ARACIN HURDASININ SİGORTALIDA KALMASI (Kasko Sigortasında Aslolanın Araç Zarar Bedelinin Tamamen Karşılanması Olduğu – Sigortalıdan Seçimlik Hakkının Sorulması Aracın Hurdasının Kimde Bırakılacağı Hususunun Sigortalının Tercihine Göre Belirlenmesi Aracın Hurdasının Sigortacıya Bırakılması Yönünde Tercihte Bulunulması Halinde Sigortalının Kasko Sigortası Genel Şartları Gereğince Karayolları Trafik Yönetmeliğinin Kendisine Yüklediği Yükümlülükleri Yerine Getirmesi Gerektiği) * HURDA BEDELİNİN TAZMİNATTAN DÜŞÜLMESİ (Davacı Bakanlığa Ait Ambulansın Onarımının Ekonomik Olmayacağı ve Tam Hasara Uğradığının Belirlendiği ve Sağlık Ulaşım Araçları Hakkında Genelge Hükümleri Gereğince Hasar Bedeli Sigorta Şirketinden Tahsil Edildikten Sonra Kazalı Araç Hakkında 237 S.K. Md. 13 Uyarınca İşlem Yapılarak Aracın Tasfiyesi Sağlanacağından Hurda Tescil Belgesi İbraz Edilemeyeceğinin Bildirildiği)
ARAÇ DEĞER KAYBI – ZMS POLİÇE LİMİTİ – AŞAN TALEBİN İMM SİGORTASINDAN TAHSİLİ
ÖZET: İhtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamının başlangıç noktası, zorunlu trafik sigorta limitinin üzerinde kalan kısımdır. Kapsamın sonu ise ihtiyari mali mesuliyet sigortası limitidir. Başka bir ifadeyle gerçek zarar miktarı zorunlu trafik sigorta limitini geçtiği anda ihtiyari mali mesuliyet sigortası güvencesi başlamakta ve kendi poliçesindeki limit miktarı da sorumluluğun sona erdiği nokta olmaktadır. Bu nedenle zarar, trafik sigortası kapsamında kalmakta ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğundan bahsedilemez.
